=''/>
మన సంప్రదాయాలు లేబుల్‌తో ఉన్న పోస్ట్‌లను చూపుతోంది. అన్ని పోస్ట్‌లు చూపించు
మన సంప్రదాయాలు లేబుల్‌తో ఉన్న పోస్ట్‌లను చూపుతోంది. అన్ని పోస్ట్‌లు చూపించు

1, నవంబర్ 2012, గురువారం

ఈ రోజు అట్లతద్ది


                                                           
                                                                 అట్లతద్దోయ్ !  ఆరట్లోయ్ !
         
                                                              ముద్దపప్పోయ్ !మూడట్లోయ్ !
                                                         
                                                                 చప్పట్లోయ్ ! తాళాలోయ్ !
               
                                                                 దేవుడి గుళ్ళో  మేళాలోయ్ !
             
                                                                పప్పూ బెల్లం  దేవుడికోయ్ !
                                                             
                                                                పాలూ నెయ్యీ నీకూ నాకోయ్!
                                 
                       

  ఆశ్వీయుజ  పౌర్ణిమ వెళ్ళిన మూడోరోజు వచ్చే  తదియే అట్లతద్ది !

ఇప్పుడు అట్లతద్ది అంటే అట్లు వేసుకుని తినడమే... . మా చిన్నప్పుడు అమ్మావాళ్ళు పూజలు చేసుకుని వాయినాలు ఇచ్చుకోవడం తెలుసు . కానీ మేమూ .. అట్లతద్ది రోజు ప్రతేకంగా ఏమీ పూజకూడా చేయట్లేదు.మా గోదావరి జిల్లాల వైపు పెళ్ళైన వారం లోపులో తద్ది పూజ చేయిచేయించి , ముత్తైదులకు వాయినాలు ఇప్పిస్తారు. తరువాత నాలుగైదేళ్ళు తద్ది ఉపవాసం ఉండి .... అట్లతద్ది జరుపుకుంటాము .తరువాత అదీ ఉండదు.కాకపొతే అట్లతద్ది రోజు అట్లేసి , బెల్లంచారు కాసి పాలేళ్ళకి,కూలీలకి,చాకలి,మంగలి ఇలా అందరికీ పెడతాము. అదేమాకు అట్లతద్ది పండుగ. ఓపిక గా చేయాలి అనుకునే వాళ్ళు ఇలా అన్నా చేస్తున్నారు . .

ఉదయాన్నే లేచి స్వచ్ఛమైన వాతావరణాన్ని ఆస్వాదించడం ఇందులోని ముఖ్య ఉద్దేశ్యం. వర్షాల సమయంలో విరివిగా లభించే ఉసిరి, గోంగూర వంటి వాటిని తినడం ద్వారా కంటిసమస్యలు రాకుండా ఉంటాయి. చేతులకు పెట్టుకునే గోరింటాకు వల్ల శరీరంలోని వేడి తగ్గుతుంది. గోర్లకు ఆరోగ్యం కూడా. రోజంతా ఆటపాటల వల్ల శరీరానికి వ్యాయామం, మనసుకు ఉల్లాసం లభిస్తాయి. పచ్చని చెట్ల నీడలో గడపడం వల్ల ఆరోగ్యకరమైన గాలిని శరీరానికి అందించినట్లౌతుంది. ఉపవాసం వల్ల జీర్ణక్రియ సక్రమంగా పనిచేస్తుంది.స్త్రీలకు మానసికంగా, శారీరకంగా ఉత్సాహాన్ని అందించడం ఈ పండుగ ప్రత్యేకత అని ఇట్టే అర్థం అవుతుంది

పట్నాల సంగతెలా ఉన్నా ,పల్లెల్లో కుడా ఇటువంటి కొన్ని పండుగలు అలా ..అలా ... మరుగున పడిపోతాయేమో!

21, నవంబర్ 2010, ఆదివారం

మన బ్లాగ్ వనభోజనాలకి నేనూ, ఆకాకరకాయ కూరతో వచ్చేసానోచ్...

జ్యోతి గారి" బ్లాగ్ వనభోజనాల " పిలుపందుకుని ,నేనూ నా వంటతో సిద్దమైపోయానండోయ్...

నిరుడు ఇలాగే జ్యోతిగారు బ్లాగ్ వనభోజనాలు ఏర్పాటు చేసినప్పుడు ,నేనూ నాకూ తెలిసిన,వచ్చిన వంటతో వచ్చేను.అప్పుడు అందరూ చేసిన రకరకాల వంటకాలతో ..."బ్లాగ్ వనభోజనాల విందు" అదిరిపోయింది.


ఈ" బ్లాగ్ వనభోజనాలు"కి నేను వండుకొచ్చిన వంట....

"ఆకాకరకాయ ఇగురు".

మా వైపు వీటిని ఆకాకరకాయలు అంటారు. వీటిని బోడ కాకరకాయలు అని కూడా అంటారని ఈ మధ్యే తెలిసింది.ఈ ఆకాకరకాయలతో వేపుడు చేయవచ్చు.అలాగే ఇగురు కూరా వండుకోవచ్చు .మేము ఎక్కువగా పాలు పోసి ఇగురుకూర వండుతాము.


ఆకాకరకాయ ఇగురు చేయడానికి కావలసిన పదార్ధాలు:

ఆకాకరకాయలు - 1/4
ఉల్లిపాయలు -4
పచ్చిమిర్చి-3
ఉప్పు
కారం-1/2
పసుపు-కొద్దిగా
పాలు-చిన్న గ్లాస్ లో సగం
అల్లం వెల్లుల్లి ముద్ద-అర స్పూన్

పోపు సామాను:
సెనగపప్పు ,మినప్పప్పు ,ఆవాలు,జీలకర్ర, కరివేపాకు.

ఆకాకరకాయ లు(వీటిలో చిన్న చిన్న గింజలు ఉంటాయి. ఇవి ఇష్టం లేనివారు తీసేసుకుని ముక్కలు కోస్తారు, కానీ గింజలు కుడా రుచిగానే ఉంటాయి.)ఉల్లిపాయలు ,పచ్చిమిర్చి చిన్న ముక్కలుగా కోసుకోవాలి. ముందుగా గిన్నెలో నూని పోసి తాలింపు పెట్టుకుని (ఎండుమిరప అక్కర్లేదు) ,దానిలో ఆకాకరకాయ ముక్కలు వేసి ఐదు నిముషాలు వేయించుకోవాలి. అప్పుడు దానిలో ఉల్లి,పచ్చిమిర్చి ముక్కలు వేసి అన్నింటినీ కాసేపూ వేగనివ్వాలి.అవి వేగేక, ఉప్పు,కారం,పసుపు,అల్లం వెల్లులి ముద్ద వేసికలుపుకుని మూతపెట్టి , చిన్న మంటపై కాసేపు మగ్గనిచ్చి ,తరువాతకొద్దిగా నీళ్ళు పోసి ఉడికించుకోవాలి. ఐదునిముషాలయ్యాక దానిలో పాలు పోసి ,కూర బాగా నీరు లేకుండా ఇగరనివ్వాలి. ఇలా పాలు పోసి ఆకాకరకాయ కూర వండితే కమ్మగా ..మంచి రుచిగా ఉంటుంది. ఈ కూర చపాతీలో కీ ,అన్నం లో కీ కూడా బాగుంటుంది.

ఇదండిమన" బ్లాగ్ వన భోజనాలకి " నేను కష్టపడి వండుకొచ్చిన వంట . రుచి చూసి ఎలా ఉందో చెబుతారు కదా!


మా ఊరి మహిళలం అందరం కలసి క్రితం సంవత్సరంకొబ్బరి తోటలో కార్తిక వన భోజనాలు పెట్టుకుని చాలా సరదాగా గడిపాము. ఈ సంవత్సరం ఇంకా అనుకోలేదు కానీ, పాపి కొండలు అనుకుంటున్నాము....ఏమవుతుందో?

13, జనవరి 2010, బుధవారం

భోగి ప్రాముఖ్యత

సంక్రాంతి పండుగ మొదటిరోజుని "భోగి" అని పిలుస్తారు .ఈ రోజున పెద్ద చలి మంటలను వేస్తారు .సాయంకాలం పూట పిల్లలకి భోగి పళ్ళను పోస్తారు .ఓ చక్కని పేరంటాన్ని ప్రతీ ఇంటా చేస్తారు .



చలిమంట మనకో రహస్యాన్ని చెపుతుంది .మనకు ప్రతీరోజూ కనిపించే నిప్పుముద్దైన సూర్యుడు రేపటినుండీ తన వేడిని పెంచుకొంటూపోతూ మరింత మంటని మనకు కల్పిస్తాడు అనేది.



ఆవు పేడతో పిడకలు చేసి వాటిని ఈమంట లో వేస్తే, ఇక హేమంతఋతువులో ఉండే మంచుకి ,చలికి ఉండే మన శరీరానికి హానికరమైన క్రిములు ఎలా పుట్టయో అవన్నీ ఈరోజు వేసే చలిమంటకి ఆకర్షించపడి తమంత తాముగా ఆ మంటల్లో పడి చనిపోయి మన ఆరోగ్యాన్ని పాడు చెయ్యనివ్వకుండా చేస్తాయి .



ఇంతే కాకుండా మన ఇంటి లోని అనవసరమైన వస్తువులను ఈమంటల్లోకి మనం వేస్తున్నందున ఇల్లు పాత వస్తువులు లేకుండా శుభ్రము గా కనిపిస్తుంది .

సాయంకాలం పిల్లలకి భోగిపళ్లు పోస్తున్న వంకతో రేగిపళ్ళను ఆశ్వీర్వచనాలతో ముత్తైదవలందరూ చిన్నపిల్లలకు తలమీదుగా నేలకు పడేలా పోస్తారు . . సంస్కృతం లో రేగిపండుని అర్కఫలం అంటారు .అర్క అంటే సూర్యుడు అని అర్ధం . ఈ రేగి పండు సూర్యుడిని తన పేరుతోను ,రూపంలోను కూడా పోలి ఉంటుంది .ఈ రేగిపళ్ళను తల మీదగా పిల్లలకు పోయడమంటే ఆ సూర్య శక్తి సంపూర్ణం గా మీ శరిరాలమీద ఉండుగాక !అని ఆశీర్వదించడమూ అని దీని భావమన మాట .


11, జనవరి 2010, సోమవారం

ముగ్గుల పోటీ


మా బాబు వాళ్ళ స్కూల్ లో ఈ రోజు ముగ్గుల పోటీ జరిగింది .

మా బాబు పోటీ లో పాల్గొనడానకి పేరు ఇచ్చేసేను ,నువ్వు రావాలి అని గొడవ చేస్తే వెళ్లాను . నాకు పని ఉంది రావడం కుదరదు అంటే వినలేదు .
వాడి గొడవ పడలేక వెళ్ళాను కాని ,నేను పెద్ద్డగా ఉత్సాహం చూపలేదు . అయినా దీనికి కాన్స్ లేషన్ బహుమతి వచ్చింది . మా బాబు ఆనందానికి అంతు లేదు . ఇంకా బాగా వేస్తె బాగుండేది ,మొదటిది కాని ,రెండో బహుమతి కాని వచ్చును అనుకున్నాడు .


9, జనవరి 2010, శనివారం

ముగ్గు



సంక్రాంతి పండుగ రాబోతుందంగానే క్రిందట నెలనుండే అంటే డిసెంబర్ 15నుండి నెల పట్టడము జరుగుతుంది .నెలపట్టడమంటే ఈ నెల రోజులూ ఏ విధమైన శుభకార్యములూ లేకుండా కేవలము పండుగ మిదే దృష్టి పెట్టడము అని అర్ధం . అందుకే ఇంటిముందు ముగ్గుల్ని డిసెంబర్ 16 నుంచి ప్రారంభించి పెడతారు .

ముగ్గులు అనగానే ఏవేవో తోచినట్లు పెట్టేయడముకాదు.మన ఇంటిముందు ఉన్న నేలనే ఆకాశముగా చేసుకొని చిత్రాన్ని గీయడమనమాట .

మన ఇంటిముందున్న నేల ఆకాశానికి సంకేత మనమాట .దాని మీద మనం పెట్టే చుక్కలు నక్షత్రాలకు సంకేతం. ఆ నక్షత్రాలని ఒక క్రమ పద్దతిలో కలిపి ఓ అందమైన రీతిలో కళ్ళకు మనోహరము గా ఉండేలా కలపడము,ఏ గ్రహాలు ఏ తీరులో పరిభ్రమిస్తున్నాయో తెలపడానికి సంకేతం.
ఇంతటి ఖగోళశాస్త్ర రహస్యాన్ని ఎనిమిదేండ్ల ఆడపిల్లకి కూడా అర్ధమయ్యేలా,ఆముగ్గులుచూసిన అందరికీ కూడా తెలిసేలా ప్రాచీనులు రంగవల్లి విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టారు .
దీనిలో రెండు విశేషాలు తెలుస్తాయి .ముగ్గుపెట్టే బాలిక ,ముగ్గు పెట్టే సందర్భములో సహనశీలిని అవునా ?కాదా..ముగ్గుని సన్నగా పెడుతుందా?లావుగా పెడుతుందా?లేదా అమ్మపోరు పడలేక పనికానిచ్చేద్దాము అనుకొంటుందా?ముగ్గు పెట్టడములో తప్పు వచ్చినప్పుడు ముగ్గు గిన్ని పడేసి చిరాగ్గా వెళిపోతుందా?లేక మళ్ళీ ఓమారు దాన్ని దిద్దే ప్రయత్నము చేస్తుందా?..వంటితీరు తెన్నుల ప్రకారం ఆ ఆడపిల్ల మనస్తత్వం ,ఆమెని ఓదార్చే తీరులో తల్లి మనస్తత్వం ..ఇలా ఎన్నో రహస్యాలు బహిర్గతమవుతాయి .
హేమంత ఋతువులో మంచి చలీ ,మంచు వర్షించే వేళలో ..నడుము వంచి తెలతెలవారుతుండగా ,అటూ ఇటూ తిరుగుతూ పైకి లేస్తూ ,క్రింద కూర్చుంటూ ముగ్గు పెట్టడం అంటే ఒక విధం గా వ్యాయామం చేస్తున్నట్టే .తన వల్ల ఇంటికి ఏ ప్రయోజనమూ లేకుండా ఉదయాన్నే లేచి ఒట్టిగా కాలక్షేపం చేయడము కంటే ఇలా ముగ్గులు పెడుతూ వ్యాయామం చేస్తూ, ముంగిలిని అలంకరించు కోవడం ఎంత చక్కని పని .
**************

15, డిసెంబర్ 2009, మంగళవారం

విష్ణువుకి ప్రియం ధనుర్మాసం .సంక్రాంతి నెల ఆరంభం .

భక్త వత్సలుడైన ఆ శ్రీమహావిష్ణువుకు అత్యంత ప్రీతి పాత్రమైనది "ధనుర్మాసము" . ఈమాసములో ఆ స్వామిని ఉద్దేశించి చేసే చిన్నపాటి పూజాది క్రతువైనా అక్షయ , అమోఘ సత్పలితాలను ప్రసాదిస్తుంది .ఈ మాస దివ్య ప్రభావము వల్లే గోదాదేవి సాక్షాత్ ఆ శ్రీ రంగనాయకుని పరిణయ మాడిందనేవిషయం మనకుపురాణాల ద్వారా తెలుస్తుంది .
ఆమె " తిరుప్పావై పాసురాలు" జగద్విక్యాతి నార్జించాయి .దీనిలో తిరు అంటే మంగళ కరమైన అని ,పావై అంటే మేలుకొలుపు అనే అర్ధం వస్తుంది .వేదాంత పరమైన ఎన్నో రహస్యాలు ఈ పాశురాలలో మిళితం చేసినందున భాగవతానికి సమన్వయము చెస్తూ వస్తారు .
ధనుర్మాసం అంటే
ధనుస్సుఅనే పదానికి ..ధర్మం అని అర్ధం .అంటే ఈధనుర్మాసము లో దర్మాని ఎంతగా ఆచరిస్తామో అంతగా మనము ఆ శ్రీ మహావిష్ణువుకి ప్రీతిపాత్రమన మాట .
ధనుస్సు మాసాల రిత్యా మార్గశిర మాసము లో వస్తుంది . ధనుర్మాసానికి ఆద్యురాలు గోదాదేవి ."గో "అనే శబ్దానికి జ్ఞానము అని ,"ద" అనే శబ్దానికి అర్ధం ఇచ్చునది అని .గోదాదేవి చెప్పిన పాసురాలను ధనుర్మాసము లో విష్ణాలయాలలో తప్పనిసరిగా గానము చేస్తారు .
ప్రతీ ధనుర్మాసము లోను గోదాదేవి గోపికలను లేపి శ్రీ కృష్ణుని గొప్పతనాన్ని వర్ణించడం ఆ పాసురాల విశేషం .
ధనుర్మాసం అరంబాన్నే పల్లెటూర్లలొ "సంక్రాంతి "నెల పట్టడము అంటారు .ఈ నెల రోజులూ హరిదాసులకీర్తనలతొ,జంగమ దేవర లతో ,గంగిరెద్దుల ను ఆడించేవారితోనూ ,సందడిగా వుంటుంది .
ముంగిళ్ళలో కల్లాపి జల్లి, ముత్యాలముగ్గుల తో కనుల విందు గా వుంటాయి .ధాన్యపు రాశులను ఇళ్ళకు చేర్చిన రైతు ల సంభారాలతో పల్లెలు "సంక్రాంతి "పండుగ కోసం యెదురుచూస్తూ వుంటాయి .

14, నవంబర్ 2009, శనివారం

మేము ...మా వనభోజనాలు .


మేము గత మూడేళ్ళ నుండి ప్రతి సంవత్సరము వనభోజనాలు ఎవరో ఒకరిపోలములో పెట్టు కొంటున్నాము .ఇప్పుడు మా కొబ్బరితోటలోపెట్టుకొన్నాము .అంతా కలసి ఓయాభైమందయ్యాము .

మేము (అంటే నేను , రజనిఅని నాకజిన్ ,మాకు అత్తగారు అవుతుంది ( కానీచిన్నదే )రత్నం అని తను ,)ముగ్గురమే అన్నీ చూసుకొన్నాము. ముందు రోజు రాత్రిపనస పొట్టుకూర ,కొత్తిమీర పచ్చిచింతకాయపచ్చడి చేసేసుకొన్నాము.( పనసపొట్టుకూర మరునాడుకి వూరి బాగుంటుంది.).అలాగే మిగతా కూరగాయలు అన్నీసిద్దము చేసుకొన్నాము.


ప్రొద్దుటే వంటమనిషి ,నలుగురు సాయం చేసేవారు వెళ్లి ,మేము అందరమూ వెళ్ళే టప్పటికి వంటకానిచ్చేసారు. ఆరోజు మా మెనూలో ఇంకా యేమిటంటే ...దొండకాయ వేపుడు , కాలీఫ్లవర్ చిక్కుడు ,గుమ్మడికాయదప్పలము, పప్పు ,వుసిరికాయ పచ్చడి .స్వీట్ పాలతాలికలు ,హాట్ పచ్చిమిరపకాయ బజ్జి .

ఇక,మాకు పనేమి లేదు .మేము వెళ్లిన వారిని పెద్దవాళ్ళు ,పిల్లలుగా విడదీసి వారినందరినీ ,మ్యూజికల్ చైర్స్ ,స్పూన్లో నిమ్మకాయ ఆటలు ఆడించాము (మేము కూడా ఆడాము అనుకొండి.) .పెద్దవాళ్ళు అలవాటులేక మేము ఆడము అన్నారు కానీ ఎలాగో ఆడించేసాము .

మేము అందరమూ ఆడవాళ్లమే వెళ్లాము .కావాలనే వెళ్ళాము.మగవాళ్ళు వుంటే సరిగా ఆటలుఆడరు,సిగ్గుపదతారని.. కడుపులో ఎలుకలు పరిగెట్టేవరకూ అలా ఆడుతూనే వున్నాము. కాసేపటికి అందరికి సిగ్గు ,బిడియమూపోయి లైన్లో పడ్డారు. తరువాత కబాడీ ,కో కో ఇలామాయిష్టమొచ్చిన ఆటలన్నీ... అలసిపోయేవరకూ ఆడుతూనే వున్నాము. టైము కూడాతెలియలేదు .అసలే సీతాకాలము కదా ,ఐదున్నరకే చీకటిపడిపోయింది.అందరమూ చాలాబాగా గడిపాము. అందరూ... అప్పుడే వెళ్ళిపోదామా ,ఇంకా కాసేపు ఉందాము అని అంటే అలా అలా ఆరింటివరకూ ఉండిపోయేము .

ఇలా ఆటపాటలతో , ఒక్కకార్తీక వనబోజనా లప్పుడే ఎందుకు గడపాలి ,నెలకో రెండునెలలకో పెట్టుకోవచ్చుకదా అనిపించింది. పెద్దవాళ్ళు ఎప్పుడూ ఏదోఒక పని తో బిజీ గావుంటారు .ఇలాపెట్టుకొంటే వాళ్ళకి కాస్త సరదాగా ఆట విడుపుగా ఉంటుందికాదా ...

ఇవండి మరి మా వనభోజనాల విశేషాలు..

22, అక్టోబర్ 2009, గురువారం

కార్తీకవనభోజనాలు

ప్రకృతితో భంధాన్ని ఏటా గుర్తు తెచ్చేదే కార్తీకమాసం .ఈమాసంలో పేద దనిక తేడాలు లేకుండా ఊరంతా కలసి వనాలలో సామూహిక భోజనాలు చేయడం మన సంప్రదాయం.పిల్ల పాపలు పెద్దల తో కలసి ఆడి పాడి సంతోషాన్ని పంచుకొంటారు .


కార్తీకమాసములోనే వనభోజనాలకు ఎందుకు వెళతారంటే - వర్షాకాలము తరువాతే ఈ మాసము వస్తుంది కాబట్టి వనాలన్నీ పచ్చగా వుంటాయి .అందరిలోనూ వుత్సాహము వెల్లి విరుస్తుంది . పల్లె వాసులంతా ఊరికి దగ్గరలో వున్న వనాలకు వెళ్లి ..సహపంక్తి భోజనాలు చేస్తారు .భోజనములో రుచికంటె ,అందరం ఒక చోట కలిసామన్న అనుభూతి మరింత ఆనందాన్నిస్తుంది .ఎలాంటి అడ్దుగోడలు లేకుండా ,బేషజాలకు పోకుండా ఈకార్యక్రమములో పాల్గుంటారు .ఆట,పాటలతో రోజంతా వుత్సాహంగా గడుపుతారు.

ముక్యం గా రావి వుసిరి చెట్ల కింద భోజనాలు ఎందుక చేస్తారంటే ప్రకృతి తో మనిషికున్న బంధాన్ని గుర్తు చేసేందుకు. కలసి భొజనము చేయడములో వున్న సంతృప్తి, ఆనందము దేనిలోను వుండదు కుటుంభం,గ్రామం ,సమాజము వీటన్నింటినీ పటిష్టమంగా వుంచేవి అనుబంధాలే... . అలాంటి బంధాలకు బలాన్ని అందించే దివ్యౌషదం వనభోజనాలు .